Vergoedingsrechten en de beleggingsleer, koopprijs of verwervingskosten?

29 oktober 2024

Vergoedingsrechten en de beleggingsleer, koopprijs of verwervingskosten?

Vergoedingsrechten blijven de gemoederen bezig houden. Recentelijk kregen wij de vraag voorgelegd of je bij de beleggingsleer moet rekenen met de koopprijs van de woning of met de totale verwervingskosten. Het Hof ’s Hertogenbosch geeft antwoord.


Vergoedingsrechten blijven de gemoederen bezig houden. Recentelijk kregen wij de vraag voorgelegd of je bij de beleggingsleer moet rekenen met de koopprijs van de woning of met de totale verwervingskosten. Het Hof ’s Hertogenbosch geeft antwoord.

Wat was er aan de hand?
Maarten en Vera zijn op 29 mei 2009 gehuwd op huwelijkse voorwaarden die iedere gemeenschap van goederen uitsluit. In de huwelijkse voorwaarden is geen afspraak opgenomen over vergoedingsrechten.

Op 27 maart 2009 hebben Maarten en Vera een woning gekocht voor een koopprijs van € 250.000 k.k. De totale kosten van verwerving inclusief overdrachtsbelasting en notariskosten, bedroegen € 266.678.

Maarten heeft tussen 2009 en 2017 in tranches € 125.245 in de gemeenschappelijke woning geïnvesteerd. Van dit bedrag is € 37.989 vóór 01-01-2012 geïnvesteerd en € 87.256 na 01-01-2012.

Op 1 september 2017 kopen zij samen een nieuwe woning voor € 693.000. De oude woning is een paar weken daarna verkocht voor € 471.500.

De man verzoekt de scheiding waarvan de echtscheidingsbeschikking op 23 januari 2023 wordt ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. De woning wordt aan Maarten geleverd voor de getaxeerde waarde van € 950.000.

Maarten en Vera zijn het niet eens over de wijze waarop het vergoedingsrecht moet worden berekend.

Zienswijze Maarten:

  • € 37.989 is nominaal omdat dit voor 01-01-2012 is geïnvesteerd
  • € 87.256 dient berekend te worden op basis van de beleggingsleer en wel door deze investering te delen door de koopprijs van € 250.000 en te vermenigvuldigen met de verkoopprijs van € 471.500. Dit resulteert in een bedrag van € 164.564.
  • Vervolgens dient de beleggingsleer ook te worden toegepast op de nieuwe woning door € 202.553 (€ 37.989 + € 164.564) te delen door het aankoopbedrag en vervolgens te vermenigvuldigen met de waarde van de woning op het moment van scheiden. Het totale vergoedingsrecht bedraagt dan € 277.670 (€ 202.553 /€ 693.000 * € 950.000).

Zienswijze Vera

  • € 37.989 is nominaal omdat dit voor 01-01-2012 is geïnvesteerd
  • € 87.256 dient berekend te worden op basis van de beleggingsleer en wel door deze investering te delen door de verwervingskosten van € 266.678 en te vermenigvuldigen met de verkoopprijs van
    € 471.500. Dit resulteert in een bedrag van € 154.336.
  • Volgens Vera dient de beleggingsleer niet toegepast te worden op de tweede woning. De extra bevoordeling van de man ten opzichte van de vrouw zou in strijd zijn met de redelijkheid en de billijkheid.
  • In totaal heeft Maarten volgens haar recht op: € 192.262 (€ 154.272 + € 37.989)

Het Hof
Naast de aankoopsom zijn verwervingskosten zoals de kosten koper noodzakelijk. Er dient dus gerekend te worden met de verwervingskosten en niet met de koopprijs. Daarnaast is het Hof van mening dat ook de tweede woning meegenomen moet worden bij het berekenen van de beleggingsleer. De gelden uit de eerste woning zijn immers geherinvesteerd. E.e.a. ziet er dan als volgt uit:

  • € 37.989 is nominaal omdat dit voor 01-01-2012 is geïnvesteerd
  • € 87.256 dient berekend te worden op basis van de beleggingsleer en wel door deze investering te delen door de verwervingskosten van € 266.678 en te vermenigvuldigen met de verkoopprijs van € 471.500. Dit resulteert in een bedrag van
    € 154.336
  • Vervolgens dient de beleggingsleer ook te worden toegepast op de nieuwe woning door € 192.325 (€ 37.989 + € 154.336) te delen door het aankoopbedrag en vervolgens te vermenigvuldigen met de waarde van de woning op het moment van scheiden. Het totale vergoedingsrecht bedraagt dan € 263.649 (€ 192.325 / € 693.000 * € 950.000).

Analyse uitspraak Scheidingsdeskundige
Het is wat ons betreft juist dat de kosten koper worden toegevoegd aan de koopprijs voor het berekenen van de beleggingsleer. Deze zijn immers onlosmakelijk verbonden met het verkrijgen van de woning. Wat opvalt in deze uitspraak is dat geen aandacht wordt besteed aan kosten die samenhangen met de verkoop, zoals makelaarskosten, fotografie, ed. Deze kosten zouden, in spiegelbeeld van kosten koper die worden bijgeteld, naar onze smaak in mindering moeten komen op de verkoopprijs. In deze uitspraak valt daarnaast op dat bij de herinvestering in de nieuwe woning niet meer wordt gesproken over kosten koper die volgens deze uitspraak bij de eerste woning juist in aanmerking genomen moesten worden. Gezien het ronde bedrag namelijk € 693.000 lijken de kosten koper hier vergeten.

Belang voor de praktijk
De gemoederen ten aanzien van vergoedingsrechten blijven ons bezighouden. In deze zaak ging het onder andere om de referentiewaarde voor het berekenen van de beleggingsleer. Koopprijs of verwervingskosten? Dit lijkt een minimaal verschil maar voor het totale vergoedingsrecht scheelt dit toch bijna € 15.000 euro. Op basis van deze uitspraak dien je jouw berekeningen, mocht je dat nog niet doen, te baseren op de verwervingsprijs en niet op de koopprijs.

Een ander belangrijk aandachtspunt is dat bij een herinvestering die plaatsvindt na 01-01-2012 een eerder nominaal vergoedingsrecht wordt omgezet in een vergoedingsrecht dat op basis van de beleggingsleer wordt bereken. Hierbij dient aangetekend te worden dat als er sprake is van een huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap wat ons betreft binnen de poorten van de gemeenschap blijven en voor toepassing van de beleggingsleer geen herinvestering plaatsvindt. De gelden blijven immers in de gemeenschap waardoor het oorspronkelijke investeringsmoment bepalend zal zijn voor het wel of niet toepassen van de beleggingsleer.

Wie eist bewijst:
Diegene die stelt dat hij of zij een vergoedingsrecht heeft dient te bewijzen dat er sprake is van een vergoedingsrecht. Diegene dient dit, ook bij een scheidingsbemiddeling, zorgvuldig te onderbouwen met bewijsstukken zoals een overeenkomst, relevante bankafschriften, et cetera

Heb je behoefte aan verdieping op dit onderwerp? Binnen het aanbod van de Scheidingsdeskundige vind je diverse cursussen over relatievermogensrecht, daarin is altijd ruime aandacht voor de complexe problematiek van vergoedingsrechten. Ook is een aparte cursus over de eigen woning:

Knelpunten afwikkeling nieuwe beperkte gemeenschap
Schulden bij scheiding
Huwelijkse voorwaarden & verrekenbedingen
Scheiden en de eigen woning

Wil jij perfect op de hoogte blijven?

Ben jij als professional betrokken bij scheidingen? Wil je jouw kennis op een efficiënte manier actueel houden en verder blijven ontwikkelen? Meld je dan aan voor Permanent Actueel van De Scheidingsdeskundige.

  • Wekelijkse verdieping en actualiteiten
  • PE Punten
  • Scheiden in de media
  • FAQ
  • Naslagwerken
  • Maandelijks opzegbaar
leeromgeving.descheidingsdeskundige.nl
De Scheidingsdeskundige
Scheidingsdeskundige Congres 2025