“Sieraad van jou, sieraad van mij?” Waarom je op een feestje altijd moet opletten wie wat krijgt

Van wie zijn bij scheiding de gouden sieraden en munten, geschonken tijdens een Turks ‘bruilofts’feest? De man en de vrouw komen er niet uit. Hof Amsterdam bepaalt op 30 juli 2024 hoe het eigendom van deze roerende goederen kan worden bepaald.

Inleiding - Theoretisch kader
Bij een scheiding kan discussie ontstaan van wie bepaalde roerende goederen zoals inboedelgoederen en sieraden, zijn. Als er geen huwelijksgemeenschap is, bepaalt het eigendom wie recht heeft op deze goederen na een scheiding. Voor roerende goederen, zoals inboedel, sieraden en dergelijke, geldt dat deze op grond van de wet zijn geleverd aan degene aan wie zij feitelijk in bezit zijn gesteld. Maar hoe wordt dat bepaald als hier onenigheid over bestaat?

Wat was er aan de hand? 

• Man en vrouw hebben een affectieve relatie. Ze huwen niet, maar zij vieren in 2021 wel een ‘bruiloftsfeest in de traditie van hun Turkse achtergrond.
• Voorafgaand aan het feest heeft de vrouw een zogeheten hennafeest gehouden.
• Tijdens het hennafeest is door (in ieder geval) de familie van de vrouw geld en een gouden sieraad aan de vrouw geschonken.
• Op het 'bruilofts'feest zijn gouden sieraden, munten en geld geschonken.
• De dag na het feest hebben de man en de vrouw de sieraden in een kluis gelegd, die eerst door de vrouw was gehuurd maar daarna op hun beider naam is gezet.
• De man en de vrouw gaan vanaf die dag samenwonen.
• Vervolgens heeft de vrouw in augustus 2021 enkele sieraden uit de kluis gehaald.
• Eind augustus 2021 strandt de relatie. Er vindt nog een verzoeningspoging plaats, maar eind oktober 2021 is de relatie definitief verbroken.
• In het voorjaar van 2022 heeft de vrouw de resterende sieraden uit de kluis gehaald en de huur van de kluis opgezegd.

De onenigheid tussen de man en de vrouw ziet op de vraag aan wie de sieraden en munten van het ‘bruilofts’feest geleverd zijn en wie hier dus recht op heeft bij de beëindiging van de relatie. De vrouw stelt dat de sieraden en de munten van haar zijn. De man is het hier niet mee eens. De kantonrechter heeft eerder beslist dat de vrouw de sieraden en gouden munten mag behouden. Het geschil wordt vervolgens voorgelegd aan Hof Amsterdam.

Feitelijk staat vast dat de sieraden bij de vrouw zijn omgehangen terwijl zij naast de man stond. In beginsel kan uit het feit dat zij de sieraden heeft behouden, worden afgeleid dat zij op die manier het aan haar gerichte schenkingsaanbod heeft aanvaard. De sieraden zijn derhalve aan haar geleverd.

De man komt op de proppen met een schenkingsakte tussen zijn ouders en hem. Hieruit zou blijken dat het de bedoeling was dat de tijdens de bruiloft geschonken munten en sieraden aan hém toekomen. Het Hof geeft aan dat deze akte geen dwingend bewijs jegens de vrouw oplevert. In het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering staat dat een dergelijke onderhandse akte slechts dwingend bewijs is tussen de contractspartijen (de ouders en de man). Het zegt niets over de afspraken tussen de man en de vrouw.

Ook de door de man ingebrachte Whatsapp-gesprekken tussen de man en de vrouw bieden geen steun bieden voor de stelling van de man dat de sieraden en munten conform afspraak tussen partijen alleen een schenking aan hem betroffen.

Kortom, het Hof moet op basis van de feitelijke en casusspecifieke informatie tot een oordeel komen. Het Hof bekrachtigt het vonnis van de rechtbank kantonrechter dat de man onvoldoende onderbouwing voor zijn standpunt heeft gegeven. De sieraden en munten zijn van de vrouw.

Saillant detail: vergoeding van de helft van de waarde van de aandelen en munten wordt afgewezen door het Hof omdat de man steeds heeft gesteld dat de sieraden en de munten aan hem zijn geschonken en niet aan hen beide.

Belang voor de praktijk
De theorie vanuit het Burgerlijk Wetboek over feitelijke inbezitstellling bij de bepaling van het eigendom van roerende goederen kan in de praktijk in een grote verscheidenheid aan situaties uitdagend zijn. Uit het aangehaalde arrest komt duidelijk naar voren dat er per situatie gekeken moet worden naar de feiten en omstandigheden. De uitkomst in een procedure is daarbij ook nog eens sterk afhankelijk van hoe er geprocedeerd is en welke stellingen zijn ingebracht. In juridische zin is er geen absolute manier om bezit te bewijzen van roerende goederen.

Tijdens de behandeling van een scheidingsdossier zul jij als scheidingsprofessional aandacht dienen te besteden aan inboedelgoederen. De categorie “roerende goederen” is groter dan alleen maar inboedelgoederen en vervoersmiddelen. Juist bij die overige bezittingen, zoals sieraden of (kunst)verzamelingen, is het verstandig goed te inventariseren hoe de standpunten van cliënten hierover zijn. Hierbij wil nog wel eens het emotionele aspect wat meer om de hoek kijken. We kennen immers allemaal de tekst van het liedje van Acda & De Munnik (uit: Kapitein Deel II): “Cd van jou, cd van mij, cd van ons allebei. Maar gekregen van mijn moeder, van mijn moeder, dus van mij”. De scheidingspraktijk laat zien dat niet alles zo rechtlijnig is. Stap hier in jouw inventarisatie dus niet te gemakkelijk overheen. 

De Scheidingsdeskundige biedt dit jaar diverse verdiepende opleidingen gerelateerd aan dit thema, zoals:

- Leergang Financieel Relatieadviseur
- Aandachtspunten bij scheiding van samenwoners