Rechtbank Rotterdam geeft praktisch stappenplan bij de verdeling van de woning en wijst compensatie rentecontract af

Een gehuwd stel wil bij scheiding dat de vrouw de woning behoudt vanwege de kinderen. De man wil € 15.000 compensatie in verband met het hypotheekrentecontract. De rechtbank Rotterdam geeft praktische stappen voor taxatie en verkoop van de woning. Rentecompensatie wordt afgewezen.

Wat was er aan de hand?
Man en vrouw zijn gehuwd in 2014 in wettelijke gemeenschap van goederen. Tot de gemeenschap behoort een woning in Papendrecht en daarop drukkende hypothecaire geldlening.

De man en de vrouw wensen beiden dat de woning met daarop drukkende hypothecaire geldlening wordt toebedeeld aan de vrouw. Deze gezamenlijke wens houdt verband met hun minderjarige kinderen die hierdoor kunnen blijven wonen in hun vertrouwde omgeving. Het lukt de man en de vrouw echter niet de waarde van de woning vast te stellen. Ook is het de vrouw vooralsnog niet gelukt een financiering te krijgen. De zaak wordt daarom voorgelegd aan de rechtbank Rotterdam.

De man is bereid om de woning aan de vrouw over te dragen onder de volgende voorwaarden:

• De vrouw dient de helft van de overwaarde aan de man te betalen.
• De man zal daarnaast, zoals gebruikelijk, door de geldverstrekker ontslagen dienen te worden uit hoofdelijke aansprakelijkheid.
• De vrouw dient in verband met het voortzetten van het hypotheekrentecontract € 15.000 compensatie aan de man te voldoen.
• Indien de woning niet uiterlijk op 1 juli 2024 aan de vrouw kan worden geleverd, wordt de vrouw verplicht mee te werken aan verkoop van de woning.

De man heeft tijdens de mondelinge behandeling van de zaak aangegeven met de vrouw in overleg te willen treden om te bezien of er nog andere mogelijkheden zijn om de woning over te nemen als de vrouw de lening niet voor 1 juli 2024 rond krijgt.

Beoordeling rechtbank (woning)
De woning dient getaxeerd te worden door een gezamenlijk aangewezen taxateur. Als partijen samen niet in staat zijn een taxateur aan te stellen dan dient de vrouw binnen twee weken na de beschikking drie bij het NWWI aangesloten taxateurs te selecteren en deze selectie naar de man te sturen. De man krijgt dan een week de tijd om een taxateur uit deze selectie aan te wijzen.

De woning wordt toegedeeld aan de vrouw voor de in het taxatierapport vermelde vrije verkoopwaarde. De vrouw krijgt zes maanden de tijd om de financiering rond te krijgen. Vanzelfsprekend geldt hierbij de (opschortende) voorwaarde dat de man ontslagen dient te worden uit hoofdelijke aansprakelijkheid die samenhangt met de gezamenlijke hypothecaire geldlening.

Als het de vrouw niet lukt om de man tijdig te doen ontslaan uit de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de hypothecaire geldlening, dan moet uiterlijk drie maanden na de datum waarop duidelijk is geworden dat dit niet is gelukt, gestart worden met de verkoop van de woning aan een derde. Die verkoop aan een derde moet geschieden op de volgende manier:

• Verkoop vindt plaats door een door partijen gezamenlijk ingeschakelde makelaar. Als partijen niet tot overeenstemming kunnen komen, selecteert de vrouw drie makelaarskantoren en stuurt deze selectie naar de man. Na ontvangst daarvan kiest de man binnen één week uit die selectie de verkopende makelaar.
• Partijen werken mee aan het eventueel opnieuw bepalen van de verkoopprijs of de vraag- en laatprijs, een en ander in overleg met de makelaar en binnen de door de makelaar gestelde termijn.
• Partijen werken mee aan geplande bezichtigingen.
• Partijen zorgen dat huis en tuin verzorgd ogen voor iedere bezichtiging.
• Partijen verrichten alle andere handelingen die noodzakelijk zijn voor de verkoop en oplevering van de woning, waartoe zowel door de makelaar als in een later stadium door de notaris verzocht wordt, binnen de door hen gestelde termijnen.
• Partijen werken mee aan het tekenen van de koopovereenkomst.
• Partijen werken mee aan de levering van de echtelijke woning via de notaris, waaronder het tekenen van de transportakte of een volmacht binnen de door de notaris gestelde termijn.

Bij verkoop van de woning wordt:

• De (restant) verkoopopbrengst tussen partijen bij helfte verdeeld.
• Mocht na aflossing bij verkoop toch een hypothecaire schuld resteren, dan dragen partijen deze gelijkelijk.
• De kosten verbonden aan de verdeling en levering of verkoop en levering van de woning worden door partijen bij helfte gedragen.

Beoordeling rechtbank (rentecontract)
Op de echtelijke woning rust een hypothecaire geldlening die de man en de vrouw gezamenlijk hebben afgesloten tegen een rente van 1,26%. Het is volgens partijen niet mogelijk het rentecontract in twee gelijke delen te splitsen zodat beide partijen in de toekomst kunnen profiteren van deze gunstige rente. De man stelt daarom dat hij in het kader van een redelijke verdeling op grond van de redelijkheid en billijkheid gecompenseerd moet worden voor het nadeel dat hij ondervindt als de vrouw het rentecontract met gunstige voorwaarden kan voortzetten nu partijen niet in dezelfde financiële positie geraken. Immers, als de man een andere woning wil kopen zal hij die moeten financieren tegen een aanzienlijk hogere rente.

Naar het oordeel van de rechtbank kan op dit moment geen hoogte van de compensatie met een berekening vastgesteld worden. De man heeft immers geen andere koopwoning op het oog. Hierdoor is niet bekend welk bedrag de man tegen welk rentepercentage wil lenen. Daarnaast heeft de man gesteld dat hij de echtelijke woning sowieso niet kan overnemen. De rechtbank vindt het daarom niet reëel de man te compenseren voor een voordeel dat hij zelf nooit te gelde had kunnen maken. De man krijgt geen compensatie toegekend.

Belang voor de praktijk
De Rechtbank Rotterdam komt tot een mooie praktische uitspraak die wat ons betreft een goede basis vormt voor cliënten om op verder te borduren. Deze praktische oplossingsrichting kan ook nuttig zijn bij een scheidingsbemiddeling. Als jouw cliënten in een dergelijke situatie komen en er samen niet uitkomen dan kan deze uitspraak mogelijk inspiratie bieden om tot een oplossing te komen zonder tussenkomst van een rechter.

In deze uitspraak zien we dat het verzoek van de man om rentecompensatie wordt afgewezen. De rechtbank motiveert dit met het argument dat in deze casus de man geen compensatie kan krijgen voor een voordeel dat hij nooit had kunnen genieten. Hij kon de echtelijke woning immers niet overnemen en hij ging zelf ook geen woning kopen. Als de man de woning wel over had kunnen nemen dan had deze uitspraak in onze ogen anders kunnen uitpakken. Voor meer informatie over rentecompensatie en de scheidingspraktijk verwijzen wij graag naar:

• Artikel: “compensatie hypotheekrentecontract, een praktische verkenning voor de scheidingspraktijk”.
• Webinar: In april 2024 is er het webinar "Rentecontract en scheidingen, de belangen zijn groot!" geweest dat terug te kijken is via de volgende link.
• Bij dit webinar ontvang je de toolkit rentecompensatie bij scheiding. Deze toolkit helpt jou om cliënten te begeleiden bij het vaststellen van een eventuele rentecompensatie. De toolkit bestaat uit:
  • Factsheet compensatie hypotheekrentecontract
  • Rekentool renteverschil met handleiding
  • Modelteksten vastlegging afspraken in convenant
• De onlinecursus Eigen woning en scheiden (verdieping)