12 mei 2026
Partneralimentatie is onder voorwaarden aftrekbaar, maar waar ligt de grens? In een recente uitspraak van Hof Den Bosch blijkt dat niet elke betaling aan de ex-partner die samenhangt met de scheiding als aftrekbare onderhoudsverplichting kwalificeert. Ook als dat voor de alimentatieplichtige wellicht anders voelt.
Wat was er aan de hand?
Maarten en Vera gaan in 2020 feitelijk uit elkaar, maar een formele alimentatieverplichting ontbreekt op dat moment nog. De echtscheiding wordt pas in 2021 uitgesproken. Op dat moment wordt ook de door Maarten aan Vera te betalen onderhoudsverplichting bepaald. Toch maakt Maarten in 2020 verschillende kosten voor Vera. In zijn belastingaangifte merkt hij deze kosten aan als uitgaven voor onderhoudsverplichtingen (partneralimentatie) en brengt hij ze fiscaal in aftrek in zijn aangifte inkomstenbelasting:
De belastinginspecteur weigert deze aftrek. De vraag is vervolgens of deze kosten kwalificeren als aftrekbare onderhoudsverplichtingen in de zin van artikel 6.3 Wet IB 2001.
Het hof overweegt
Ten aanzien van de onderhoudsverplichtingen geldt dat artikel 6.3 Wet IB 2001 de volgende kosten voor aftrek in aanmerking laat komen:
a. periodieke uitkeringen en verstrekkingen op grond van een rechtstreeks uit het familierecht voortvloeiende verplichting, tenzij deze worden gedaan aan bloed- of aanverwanten in de rechte lijn of in de tweede graad van de zijlijn.
f. in rechte vorderbare periodieke uitkeringen en verstrekkingen die berusten op een dringende morele verplichting tot voorziening in het levensonderhoud.
Inboedel
Ten aanzien van de inboedel is er geen sprake van een periodieke uitkering of verstrekking. Deze kosten komen daarom niet voor aftrek in aanmerking.
Advocaatkosten
De door Maarten gemaakte advocaatkosten zien op het verweer dat Maarten heeft gevoerd tegen het verzoek van Vera om hem een alimentatieplicht op te leggen. Advocaatkosten zijn uitsluitend aftrekbaar als deze zijn gemaakt voor het verkrijgen van alimentatie.[1] De door Maarten gemaakte advocaatkosten zijn fiscaal niet aftrekbaar.
Woonlasten
Volgens Maarten verblijft Vera in een woning die tot zijn privévermogen behoort maar weigert Vera om huur te betalen. Maarten stelt dat een reële huurprijs € 1.800 per maand zou zijn. Dat Vera geen huur betaalt, betekent echter niet dat sprake is van terbeschikkingstelling van de woning op grond van een onderhoudsverplichting. De niet-ontvangen huur kwalificeert daarom niet als aftrekbare onderhoudsverplichting.
Belang voor de praktijk
In hoeverre partneralimentatie fiscaal aftrekbaar is, wordt bepaald door artikel 6.3 lid 1 onderdeel a en f Wet IB 2001:
1. Periodieke uitkering
Van een recht op periodieke uitkeringen is sprake als aanspraak bestaat op een reeks toekomstige uitkeringen waarvan het aantal of de hoogte bij het ingaan van de uitkeringen voor de schuldenaar afhankelijk is van een toekomstige onzekere gebeurtenis (bijvoorbeeld overlijden of hertrouwen) welke niet berust op een wettelijke grondslag.
2. Dringende morele verplichting[2]
Een dringende morele verplichting is een verplichting die weliswaar niet kan worden afgedwongen bij wet maar waaraan naar maatschappelijke opvattingen men toch verplicht is te voldoen. De vraag of dit het geval is geweest moet beantwoord worden naar objectieve maatstaven en niet naar subjectief inzicht.[3]
3. In rechte vorderbaar
Om in rechte vorderbaar (juridisch afdwingbaar) te zijn, is het van belang dat het aan partneralimentatie overeengekomen bedrag wordt opgenomen in een (echt)scheidingsconvenant of anderszins is overeengekomen. Hoewel op basis van de feiten en handelingen van betrokkenen juridische afdwingbaarheid zou kunnen worden geconcludeerd[4], heeft schriftelijke vastlegging de voorkeur om de afspraak daadwerkelijk te kunnen aantonen. Dit geldt ook voor de situatie dat een onderhoudsvoorziening wordt verstrekt in de vorm van woongenot.[5]
Overigens kan er ook sprake zijn van een aftrekbare onderhoudsverplichting op het moment dat ex-partners nog gehuwd zijn. De voorwaarde is dan dat de ex-partners duurzaam gescheiden leven.[6]
Kosten die samenhangen met de begeleiding van een scheiding, zoals de kosten van de scheidingsprofessional, zijn in principe niet aftrekbaar in de aangifte inkomstenbelasting. Hierbij geldt een uitzondering voor kosten die samenhangen met het verkrijgen, innen of behouden van (een afkoopsom van) partneralimentatie, mits zij in hun totale omvang niet overtreffen wat gebruikelijk is.[7] De kosten komen in mindering op de ontvangen periodieke uitkering en verstrekking in verband met partneralimentatie. Het gaat om onder meer om advocaatkosten , telefoonkosten, portokosten, reiskosten en incassokosten. Dit belastingvoordeel geldt dus uitsluitend voor de alimentatiegerechtigde ex-partner.[8]
Het is dus van belang om kritisch te beoordelen of een betaling daadwerkelijk voortvloeit uit een onderhoudsverplichting in de zin van artikel 6.3 Wet IB 2001, voordat deze als persoonsgebonden aftrekpost in aanmerking wordt genomen. Tevens is het van belang om het onderscheid tussen een aftrekbare onderhoudsverplichting en de kosten in verband met de verkrijging van een onderhoudsverplichting helder te hebben.
[1] Art. 3.108 Wet IB 2001
[2] Art. 6:3 BW
[3] Vgl. Hoge Raad 15 september 1995, ECLI:NL:HR:1995:ZC1808
[4] HR 11 oktober 2013, nr. 12/01949, V-N 2013/50.8
[5] Art. 3.101 lid 2 Wet IB 2001 en 6.3 lid 2 Wet IB 2001 en art. 3.112 Wet IB 2001
[6] Hoge Raad 15 december 1976, ECLI:NL:HR:1976:AX3905 - Hof Arnhem-Leeuwarden 24 maart 2015, ECLI:NL:GHARL:2015:2213 - Hof Arnhem-Leeuwarden 13 mei 2014, ECLI:NL:GHARL:2014:3923
[7] Art. 3.108 Wet IB 2001
[8] Zie ook Artikel Permanent Actueel: Het is weer tijd voor de belastingaangifte: vergeet de aftrekbare kosten van de scheiding niet! (26 maart 2024)
Ben jij als professional betrokken bij scheidingen? Wil je jouw kennis op een efficiënte manier actueel houden en verder blijven ontwikkelen? Meld je dan aan voor Permanent Actueel van De Scheidingsdeskundige.