Ex-samenwoners en de rechtbank: wat kan en wat mag niet bekrachtigd worden?

Ex-samenwoners kunnen bij het beëindigen van hun relatie schriftelijke afspraken maken over de kinderen en financiën. Ten aanzien van de kinderen is dit zelfs wettelijk verplicht. Sommige van die afspraken kunnen door de rechtbank worden bekrachtigd waardoor een executoriale titel ontstaat. Rechtbank Gelderland heeft hierover recent duidelijke kaders gegeven.

Wat was er aan de hand? 
Maarten en Vera hebben ongehuwd samengeleefd. Samen zijn zij juridisch ouders van Kasper die door Maarten is erkend. Zij hebben tevens gezamenlijk het ouderlijk gezag. Bij verbreking van de samenleving maken ze afspraken over Kasper die ze in een ouderschapsplan vastleggen. Ook maken ze afspraken in een scheidingsconvenant over de financiële afwikkeling van de scheiding. Ze dienen bij de rechtbank een verzoekschrift in om zowel het convenant als het ouderschapsplan te laten bekrachtigen en aan de beschikking te hechten.

De rechtbank bekrachtigt het ouderschapsplan met de volgende overwegingen:

• Omdat Maarten en Vera gezamenlijk het ouderlijk gezag uitoefenen, zijn zij bij beëindiging van hun relatie wettelijk verplicht[1] een ouderschapsplan op te stellen.
• Blijkens de wetsgeschiedenis hecht de wetgever er belang aan dat ouders het ouderschapsplan kunnen laten opnemen in een beschikking zodat er een executoriale titel ontstaat.

De rechtbank bekrachtigt het convenant niet omdat een wettelijke grondslag hiertoe ontbreekt.

Belang voor de praktijk
Wanneer afspraken worden bekrachtigd door de rechtbank en in de beschikking worden opgenomen, levert dit een zogenaamde executoriale titel op. Dit betekent dat een van de ex-partners, bij het niet-nakomen van de afspraken door de ander (bijvoorbeeld ten aanzien van de verdeling van de woning), direct een deurwaarder kan inschakelen om de nakoming af te dwingen, zonder opnieuw naar de rechter te hoeven.

De afspraken in een convenant van ex-samenwoners kúnnen echter niet door de rechtbank worden bekrachtigd, omdat daarvoor geen wettelijke grondslag bestaat. Dit kan worden opgelost door de afspraken in een notariële akte op te nemen. Dit levert ook een executoriale titel op. Let op: deze titel is niet voldoende om het LBIO in te schakelen bij afspraken over partneralimentatie. Het LBIO stelt als voorwaarde dat een bijdrage in een rechterlijke beschikking is vastgelegd.

Voor het ouderschapsplan, waarin onder meer afspraken over kinderalimentatie zijn opgenomen, is dit anders. Afspraken over minderjarige kinderen van ex-samenwoners kunnen wél door de rechter worden bekrachtigd en in de beschikking worden opgenomen. Daarmee ontstaat niet alleen een executoriale titel, maar ook een geldige titel voor het LBIO om kinderalimentatie te innen bij betalingsachterstanden. Ex-samenwoners zijn overigens niet verplicht om gemaakte afspraken in het ouderschapsplan door de rechtbank te laten bekrachtigen.

De Scheidingsdeskundige biedt al ruim 10 jaar praktijkondersteuning aan professionals die betrokken zijn bij scheidingen. Ons doel is om jou te ondersteunen en in je kracht te zetten zodat je jouw cliënten optimaal kunt begeleiden. We zijn betrokken, praktijkgericht en deskundig. Heb je interesse in onze Praktijkondersteuning? Neem dan vrijblijvend contact met ons op. 

[1] Art. 1:247a BW en art. 815 lid 2 en 3 RV