12 september 2023
Het Hof ontbindt het ouderschapsplan ten aanzien van de kindrekening vanwege de aanhoudende conflicten hierover. De vrouw hoeft niet langer bij te dragen aan de kindrekening vanwege het tekortschieten van de man in het nakomen van zijn verplichtingen. Wat betekent dit voor de kosten van de kinderen?
Wat was er aan de hand?
Bij hun scheiding in 2016 hebben ouders afspraken gemaakt over hun minderjarige dochter (geboren in 2009) in een ouderschapsplan. Na de scheiding heeft dochter haar hoofdverblijf bij moeder. In financiële zin hebben de ouders in artikel 8 van het ouderschapsplan het volgende afgesproken:
“8. Financiën
Kosten [de minderjarige]
De afspraken die zijn gemaakt over de verdeling van de kosten van [de minderjarige] zijn zoveel mogelijk gebaseerd op een draagkrachtberekening conform het rapport Alimentatienormen. Uit de berekening blijkt dat [de minderjarige] een behoefte aan kinderalimentatie heeft van € 604,- per maand excl. de kinderbijslag van € 80,- per maand en de kinderopvangtoeslag. Dat bedrag is gebaseerd op een netto gezinsinkomen van € 3.967,- per maand.
De ouders hebben in onderling overleg afgesproken dat de vader maandelijks € 321,- en de moeder € 284,- bijdraagt in de kosten van [de minderjarige] .
Kinderrekening
De ouders zullen gebruik maken van een kinderrekening. Zij hebben allebei een budget voor de kosten van [de minderjarige] bestaande uit draagkracht en de kinderbijslag. Met het kindgebonden budget is rekening gehouden in de draagkracht van de moeder. De ouders zijn overeengekomen dat conform de tremaberekening de kosten voor de eigen huishouding € 171,- bedraagt. (….)
De moeder zal de kinderbijslag naar de kinderrekening overmaken. De vader stort een bedrag van € 150,- op de kinderrekening, en de moeder een bedrag van € 113,-. Elke maand wordt dus een bedrag van
€ 343,- + kinderopvangtoeslag bijgeschreven op de rekening.
Van de kinderrekening worden de volgende zaken betaald: school, kinderopvang, sport, muziek, abonnementen, hobby, kleding en fietsen. Bedragen boven de € 100,- worden alleen in gezamenlijk overleg uitgegeven. Beide ouders hebben toegang tot en inzicht in de kinderrekening.
Bovenstaande regeling is een verplichting van de ene ouder jegens de andere ouder om de andere ouder in staat te stellen [de minderjarige] in het levensonderhoud te voorzien, waarbij de betaling via de kinderrekening verloopt. ”
Vrijwel vanaf het begin werkte de regeling niet zoals bedoeld en leidde tot conflicten. De vrouw verzoekt daarom het hof om haar te ontslaan van haar verplichtingen om maandelijks in te leggen op de kinderrekening door artikel 8 van het ouderschapsplan te wijzigen en de kosten van het kind te verdelen conform een op haar voorgestelde wijze. Ze voert hiervoor de volgende argumenten aan:
De man stelt dat het juist de vrouw is die zich niet aan de afspraken houdt maar onderbouwt dit verder niet.
In de beoordeling dient het hof allereerst te toetsen of zich een relevante wijziging van omstandigheden heeft voorgedaan in de zin van art. 1:401 BW[1]. Dat de regeling van meet af aan een bron van conflicten is tussen de ouders is voor het hof voldoende voor een relevante wijziging van omstandigheden.
Het hof stelt de vrouw in het gelijk en oordeelt dat de man tekortschiet in het nakomen van zijn verplichtingen uit het ouderschapsplan. Deze tekortkomingen rechtvaardigen ontbinding van artikel 8 van het ouderschapsplan, mede gelet op de onrust die deze afspraak veroorzaakt en ook voelbaar is voor de dochter. Dit betekent dat de vrouw niet langer hoeft bij te dragen aan de kinderrekening. Haar voorstel ten aanzien van de verdeling van de kosten van het kind (dat in de uitspraak niet concreet wordt beschreven) wordt afgewezen omdat hier geen wettelijke grondslag voor bestaat. Dit betekent dat de vrouw een nieuwe procedure zal moeten starten om een bijdrage van de man in de kosten van het kind indien zij daar gezamenlijk geen overeenstemming over kunnen krijgen.
Belang voor de praktijk
In een ouderschapsplan is het verplicht om afspraken te maken over kinderalimentatie. Ten aanzien van de invulling van de afspraken over kinderalimentatie genieten ouders een bepaalde mate van contractsvrijheid. In plaats van kinderalimentatie kunnen ouders ook afspreken om te werken met een kinderrekening. Ouders komen een kinderrekening vaak met de beste intenties overeen, namelijk de financiële lasten voor het kind zo eerlijk mogelijk verdelen en transparantie. Een kinderrekening leidt in de praktijk echter (op termijn) vaak tot conflicten. Zo kunnen ouders het oneens zijn over welke kosten wel en niet van de kinderrekening moeten worden betaald of is er onduidelijkheid of ongewone/onverwachte kosten van de kinderrekening moeten worden betaald. Ook kunnen ouders verschillende opvattingen hebben over de financiën. Gebrek aan transparantie of vertrouwen tussen ouders over de geldstroom van en naar de kinderrekening kan bovendien discussies veroorzaken, met name als een ouder het gevoel heeft dat de andere ouder misbruik maakt van de rekening.
Als scheidingsbegeleider dien je cliënten te wijzen op de mogelijke conflicten die een kinderrekening met zich mee kan brengen. Mochten ouders desondanks een kinderrekening overeen willen komen, leg dan zo gedetailleerd mogelijk vast welke kosten van deze rekening worden betaald. Wijs cliënten er bovendien op dat inning van achterstallige betalingen op de kinderrekening niet mogelijk is via het LBIO[2]. Dit heeft volgens het LBIO ermee te maken dat beide ouders toegang hebben tot de kinderrekening en de onderhoudsplichtige ouder de gelden ook (gelijk) weer vanaf kan halen. De alimentatie moet dus rechtstreeks aan de ouder die het kind opvoedt en verzorgt worden betaald om voor inning in aanmerking te komen bij betalingsachterstanden. In algemene zin geeft het LBIO in een e-mail aan De Scheidingsdeskundige aan te adviseren om geen bedragen op een kinderrekening te laten storten aangezien dit vaak (op termijn) problemen geeft (geld storten en er weer af halen, geld uitgeven aan zaken die de ander niet wil, etc……)
In het kader van de Dag van de Scheiding op vrijdag 15 september a.s. dat dit jaar als thema heeft “Ouderschapsplan, uitkomst of illusie’ zullen we in Permanent Actueel volgende week uitgebreid ingaan op het ouderschapsplan in de beroepspraktijk. In de kennisbibliotheek zal dan tevens een geactualiseerde versie van het ouderschapsplan worden opgenomen.
Wil jij je meer verdiepen in het thema alimentatie? Tijdens de online-bijeenkomst Actualiteiten alimentatierecht & de adviespraktijk zet Rob van Coolwijk alle relevante ontwikkelingen rondom alimentatie op een rijtje.
[1] Op grond van dit artikel kan een afspraak tussen partijen worden gewijzigd wanneer deze door een wijziging van omstandigheden ophoudt aan de wettelijke maatstaven te voldoen.
[2] Landelijk Buro Inning Onderhoudsbijdragen (www.lbio.nl)
Ben jij als professional betrokken bij scheidingen? Wil je jouw kennis op een efficiënte manier actueel houden en verder blijven ontwikkelen? Meld je dan aan voor Permanent Actueel van De Scheidingsdeskundige.
