Afzien van nabestaandenpensioen na pensioeningangsdatum komt pensioengerechtigde duur te staan!

Cliënten die reeds gepensioneerd zijn en gaan scheiden kunnen bij het afzien van rechten op (bijzonder) nabestaandenpensioen geconfronteerd worden met een ongewenste en niet beoogde situatie waarbij het recht op nabestaandenpensioen verdampt. Voorkomen is beter dan genezen!

Wat is er aan de hand?
Maarten is geregistreerd partner met Vera en is sinds 1 juni 2019 gepensioneerd. Hij ontvangt pensioenuitkeringen van het Pensioenfonds Openbare Bibliotheken (POB).

Voordat het pensioen inging kreeg Maarten twee keuzes aangeboden van het pensioenfonds:

• Alleen ouderdomspensioen. In dat geval zou het ouderdomspensioen € 8.488 per jaar bedragen.
• Ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen. In dat geval zou het ouderdomspensioen € 7.408 per jaar bedragen en het nabestaandenpensioen € 5.186.

Het pensioenfonds geeft hierbij duidelijk aan: “Hebt u een keuze gemaakt en aan ons doorgegeven, dan kunt u daar later niet meer op terugkomen”.

Omdat Maarten een (geregistreerd) partner had op het moment van pensionering heeft hij ervoor gekozen een deel van zijn ouderdomspensioen uit te ruilen voor een nabestaandenpensioen. Optie 2 dus.

Op 11 augustus 2021 wordt het geregistreerd partnerschap tussen Maarten en Vera beëindigd. In het convenant zijn ze overeengekomen af te zien van elkaars (bijzonder) nabestaandenpensioen.

Het pensioenfonds administreert deze afspraak en betaalt het ouderdomspensioen van Maarten van € 7.408 door.

Maarten verzoekt het pensioenfonds de uitruil van ouderdomspensioen in nabestaandenpensioen ongedaan te maken.

De pensioenuitvoerder wil daar niet aan meewerken omdat zeer duidelijk is gecommuniceerd dat op de, door Maarten, gemaakte keuze niet teruggekomen kan worden. Voor Maarten knelt dit temeer omdat het pensioenfonds daarbij het volgende meedeelt:

“Het bestuur is zich ervan bewust dat het partnerpensioen geen begunstigde meer zal krijgen. Hoewel een (eventueel) nieuwe partner kan worden aangemeld, zal deze partner, aangezien de deelnemer reeds gepensioneerd is, alleen een eenmalige uitkering ontvangen. Het partnerpensioen zal derhalve nooit tot uitkering komen.”

De keuze van Maarten en Vera om in verband met de scheiding af te zien van het (bijzonder) nabestaandenpensioen leidt ertoe dat de financiële reserve die betrekking heeft op deze voorziening voor Maarten en Vera is verdampt. Als Maarten had geweten dat het afzien van nabestaandenpensioen hiertoe zou leiden dan hadden hij en Vera niet gekozen voor het afzien van elkaars (bijzonder)nabestaandenpensioen.

Maarten laat het er niet bij zitten en start een juridische procedure bij de rechtbank Limburg. Hij vordert het pensioenfonds te veroordelen tot het betalen van geleden schade of ongedaan maken van de uitruil van ouderdomspensioen in partnerpensioen.

De kantonrechter overweegt:
De pijn zit er voor Maarten vooral in dat zijn ex-partner afstand heeft gedaan van haar rechten op bijzonder partnerpensioen en dit niet kan toekomen aan een nieuwe partner of aangroeit bij zijn ouderdomspensioen. Achter bezien heeft Maarten voor niets zijn ouderdomspensioen ingeruild tegen een hoger partnerpensioen. Hoewel dit invoelbaar is, leidt dit niet tot het oordeel dat het pensioenfonds onrechtmatig heeft gehandeld en toch zou hebben moeten instemmen met het terugdraaien van de uitruilkeuze.

Maarten krijgt geen gelijk en dient ook nog eens ruim € 800 proceskosten te betalen.

Belang voor de praktijk
Bij een scheiding bestaat regelmatig de behoefte om financieel te ontvlechten. Dat kan onder andere door over en weer af te zien van het recht op pensioenverevening en of het afzien van rechten op (bijzonder) nabestaandenpensioen. Het afzien van eventueel opgebouwd (bijzonder) nabestaandenpensioen is vóór de pensioeningangsdatum geen probleem. Immers kan dat nabestaandenpensioen ten goede komen aan een andere partner of op de pensioeningangsdatum nog worden uitgeruild voor een hoger ouderdomspensioen. Afzien van nabestaandenpensioen na pensioeningangsdatum is een echter een stuk riskanter. Deze casus en uitspraak laat zien dat er situaties kunnen ontstaan waarbij aanspraken verdampen voor de pensioengerechtigden.

Op de burele van het pensioenfonds is de sfeer een stuk beter. Daar wordt gevierd dat een verplichting is komen te vervallen en dat er meer geld beschikbaar is voor de overige deelnemers.

Wil je meer weten over pensioen en scheiden? Schrijf je dan nu in voor de Leergang Register Erkend Scheidingsadviseur® (RES). We starten weer een nieuwe opleidingsronde op 18 september.